Dochody uzyskane za granicą często wymagają nie tylko wpisania kwot do PIT-36, ale również dołączenia załącznika PIT/ZG. Wyjaśniam, kiedy trzeba go złożyć, jak ustalić właściwą metodę unikania podwójnego opodatkowania, gdzie wpisać przychód, dochód i podatek zagraniczny oraz jak uniknąć błędów przy przeliczaniu walut.
PIT/ZG porządkuje zagraniczne dochody według kraju i źródła przychodu
- Jeden kraj oznacza jeden załącznik PIT/ZG.
- Przy metodzie proporcjonalnego odliczenia wpisujesz dochód oraz podatek zapłacony za granicą.
- Przy wyłączeniu z progresją zagraniczny dochód służy głównie do ustalenia stopy procentowej.
- Waluty przeliczasz na złote według średniego kursu NBP z właściwego dnia.
- Za rozliczenie 2025 roku termin złożenia PIT-36 przypadał na 30 kwietnia 2026 roku.
Kiedy do PIT-36 trzeba dołączyć PIT/ZG
PIT/ZG nie jest samodzielnym zeznaniem podatkowym. To informacja o dochodach lub przychodach z zagranicy oraz zapłaconym tam podatku, którą dołącza się między innymi do PIT-36. Sam załącznik nie zastępuje deklaracji głównej.
Najczęściej składa go osoba, która jako polski rezydent podatkowy uzyskała dochody z pracy, działalności gospodarczej, umów zlecenia, umów o dzieło, praw autorskich, emerytury lub innych źródeł położonych za granicą. PIT-36 z PIT/ZG może być potrzebny zarówno przy metodzie proporcjonalnego odliczenia, jak i przy wyłączeniu z progresją, jeśli podatnik ma także dochody opodatkowane w Polsce albo korzysta ze wspólnego rozliczenia z małżonkiem.
Załącznik wypełniasz oddzielnie dla każdego państwa. Jeśli zarabiałeś w Niemczech i Holandii, składasz dwa formularze PIT/ZG. Małżonkowie również wypełniają własne załączniki, nawet gdy składają wspólne zeznanie.
Nie zawsze jednak właściwy będzie PIT-36. Jeżeli zagraniczna praca podlega opodatkowaniu wyłącznie w Polsce i wynagrodzenie wypłaca polski pracodawca, rozliczenie może odbyć się na PIT-37. Decydujące znaczenie ma źródło dochodu, rezydencja podatkowa i umowa między Polską a danym krajem.
Najpierw ustal metodę opodatkowania dochodu
To najważniejszy etap całego rozliczenia. Nie zaczynam od przepisywania kwot z zagranicznego dokumentu, tylko sprawdzam, jaka metoda unikania podwójnego opodatkowania obowiązuje dla konkretnego kraju i rodzaju dochodu. Konwencja MLI sprawiła, że niektóre zasady zmieniły się nawet bez podpisania zupełnie nowej umowy.
| Metoda | Jak działa | Co dzieje się w PIT-36 |
|---|---|---|
| Wyłączenie z progresją | Dochód zagraniczny nie jest bezpośrednio opodatkowany w Polsce, ale wpływa na stopę procentową. | Dochód wykazuje się w części dotyczącej dochodów osiągniętych za granicą. |
| Odliczenie proporcjonalne | Dochód zagraniczny podlega opodatkowaniu w Polsce, a podatek zapłacony za granicą można odliczyć w granicach ustawowego limitu. | Dochód trafia do właściwego źródła w PIT-36, a podatek zagraniczny do części odliczeń. |
Przy wyłączeniu z progresją zagraniczny dochód nie zwiększa bezpośrednio polskiego podatku, ale może podnieść stawkę stosowaną do polskich zarobków. Przy odliczeniu proporcjonalnym trzeba wykazać cały dochód, lecz podatek zapłacony za granicą nie zawsze można odliczyć w pełnej wysokości.
Jeśli państwo, w którym uzyskałeś dochód, nie ma z Polską odpowiedniej umowy, co do zasady stosuje się metodę proporcjonalnego odliczenia. Nie radzę opierać się wyłącznie na informacjach z poprzedniego roku. Przed wypełnieniem formularza sprawdź aktualne zasady dla danego kraju w serwisie podatki.gov.pl.
Jak wypełnić PIT/ZG krok po kroku
Dane identyfikacyjne i rok podatkowy
W części A wpisujesz PESEL albo NIP, nazwisko, pierwsze imię i datę urodzenia. W formularzu podajesz rok, którego dotyczy rozliczenie, a nie rok składania deklaracji. Przykładowo zeznanie składane w 2026 roku dotyczy dochodów uzyskanych w 2025 roku.
Kraj uzyskania dochodu
W części B wpisujesz nazwę państwa oraz jego kod kraju. Kod powinien odpowiadać państwu, w którym powstał dochód, a nie miejscu siedziby pośrednika wypłacającego wynagrodzenie.
Źródło przychodu
W części C.1 wybierasz odpowiedni wiersz. Formularz rozróżnia między innymi pracę etatową, działalność gospodarczą, działalność wykonywaną osobiście, prawa autorskie oraz inne źródła, takie jak zagraniczne emerytury i stypendia.
| Źródło | Przykład |
|---|---|
| Stosunek pracy | Umowa o pracę z zagranicznym pracodawcą |
| Działalność gospodarcza | Usługi świadczone dla zagranicznych klientów |
| Działalność wykonywana osobiście | Umowa zlecenia lub umowa o dzieło |
| Prawa autorskie | Honorarium za utwór lub licencję |
| Inne źródła | Zagraniczna emerytura, renta albo stypendium |
Kwoty w odpowiednich kolumnach
Przy metodzie wyłączenia z progresją używasz kolumn dotyczących art. 27 ust. 8. Wpisujesz przychód i dochód, jeżeli formularz wymaga obu wartości. Przy metodzie proporcjonalnego odliczenia korzystasz z kolumn dotyczących art. 27 ust. 9 i 9a, gdzie wykazujesz dochód oraz podatek zapłacony za granicą.
Podatek zagraniczny wpisujesz tylko wtedy, gdy rzeczywiście został zapłacony lub pobrany i masz dokument, który pozwala ustalić jego wysokość. Nie wpisuj go w kolumnie dotyczącej dochodu. To jeden z częstszych błędów przy ręcznym przepisywaniu danych.
Jak przenieść dane z PIT/ZG do PIT-36
Sam PIT/ZG pokazuje, skąd pochodzą kwoty, ale dopiero PIT-36 oblicza polskie zobowiązanie. Przy metodzie proporcjonalnego odliczenia zagraniczny dochód wpisujesz do odpowiedniego źródła w części E.1 lub E.2 deklaracji. Podatek zapłacony za granicą przenosisz do części I, w pozycji dotyczącej podatku zagranicznego.
Nie wpisuj podatku zagranicznego ponownie w kolumnie dotyczącej zaliczek zapłaconych w Polsce. Podatek zagraniczny jest odrębnym odliczeniem, a jego wysokość ogranicza tak zwany limit proporcjonalny.
Przykład metody proporcjonalnego odliczenia
Załóżmy, że dochód z Polski wyniósł 30 000 zł, dochód z zagranicy 20 000 zł, a podatek zapłacony za granicą po przeliczeniu wyniósł 5 000 zł. Łączny dochód to 50 000 zł, a podatek według polskiej skali wynosi 2 400 zł.
Limit odliczenia obliczamy następująco: 2 400 zł × 20 000 zł ÷ 50 000 zł = 960 zł. Mimo że za granicą zapłacono 5 000 zł, w Polsce można odliczyć tylko 960 zł. Pozostała część nie pomniejszy polskiego podatku w tym zeznaniu.
Przeczytaj również: Darowizna od znajomego - podatek, SD-3 i kwota wolna
Przykład wyłączenia z progresją
Jeżeli dochód z Polski wynosi 20 000 zł, a zagraniczny 30 000 zł, podatek od łącznej kwoty 50 000 zł wynosi 2 400 zł. Stopa procentowa to 4,8%, więc polski podatek od dochodu krajowego wyniesie 960 zł. Dochód zagraniczny nie jest w tym przykładzie opodatkowany drugi raz w Polsce.
W przypadku metody proporcjonalnej może mieć zastosowanie ulga abolicyjna. Jej wysokość jest jednak ograniczona, a odliczenie co do zasady nie może przekroczyć 1 360 zł. Nie traktowałbym jej jako automatycznego sposobu na wyzerowanie podatku, ponieważ zależy od rodzaju dochodu i konkretnej sytuacji podatnika.
Przeliczanie waluty i ustalanie dochodu
Kwot z zagranicznego dokumentu nie przepisujesz bezpośrednio w euro, funtach czy dolarach. Przychody, koszty, podatek i odliczenia trzeba przeliczyć na złote według średniego kursu NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu, poniesienia kosztu lub zapłaty podatku.
Jeżeli wynagrodzenie otrzymywałeś kilka razy w miesiącu, każdą wypłatę najlepiej przeliczyć osobno, a dopiero potem zsumować. Stosowanie jednego kursu do całego roku jest wygodne, ale może prowadzić do nieprawidłowej kwoty.
Przy zagranicznej pracy najemnej dochód może wymagać dodatkowych obliczeń. W określonych przypadkach przychód pomniejsza się o 30% wartości diety za każdy dzień pobytu za granicą, a następnie uwzględnia koszty pracownicze. Dla umów zlecenia i o dzieło często stosuje się koszty w wysokości 20%, a przy prawach autorskich 50%, jeśli spełnione są ustawowe warunki.
Dokumenty, które warto zachować, to zagraniczny roczny formularz podatkowy, paski wynagrodzeń, potwierdzenia przelewów, decyzje podatkowe i dokumenty dotyczące pobranego podatku. Urząd może poprosić o wyjaśnienie, dlatego sam wyciąg bankowy nie zawsze wystarczy.
Najczęstsze błędy przy składaniu deklaracji
- Dołączenie jednego PIT/ZG mimo dochodów z kilku państw.
- Wpisanie zagranicznego przychodu do PIT-37, gdy powinien zostać wykazany w PIT-36.
- Zastosowanie niewłaściwej metody opodatkowania.
- Wpisanie dochodu zagranicznego jednocześnie do kolumn dla art. 27 ust. 8 oraz art. 27 ust. 9 i 9a.
- Odliczenie całego podatku zapłaconego za granicą bez obliczenia limitu proporcjonalnego.
- Przeliczenie wszystkich wypłat według jednego kursu walut.
- Brak informacji o liczbie załączników PIT/ZG w deklaracji głównej.
W usłudze Twój e-PIT można zmienić przygotowany formularz PIT-37 na PIT-36, dodać dochód zagraniczny i wskazać państwo. System może automatycznie utworzyć PIT/ZG, ale PIT-36 nie zostanie zaakceptowany automatycznie. Trzeba go sprawdzić, zatwierdzić i samodzielnie wysłać.
Za rok 2025 zeznanie PIT-36 można było złożyć od 15 lutego do 30 kwietnia 2026 roku. Przy spóźnieniu trzeba jak najszybciej złożyć deklarację, zapłacić ewentualny podatek oraz rozważyć dołączenie czynnego żalu, jeżeli w danej sytuacji jest potrzebny.
Zanim wyślesz PIT-36 z załącznikiem PIT/ZG
Przed wysyłką sprawdzam przede wszystkim trzy rzeczy: metodę opodatkowania, liczbę państw i kursy walut. Dopiero później porównuję sumy z PIT/ZG z kwotami wpisanymi w PIT-36.
Jeżeli dochód pochodzi z nietypowego źródła, dotyczy kilku krajów albo łączy się ze zmianą rezydencji podatkowej, prosty formularz może nie wystarczyć. W takiej sytuacji lepiej oprzeć się na dokumentach, aktualnej umowie podatkowej i indywidualnej konsultacji niż kopiować rozwiązanie z poprzedniego roku.
